علوم تجربی

«به نام خدا»

الهی

دلی ده که در کار تو جان بازیم

جانی ده که کار آن جهان سازیم

تقوایی ده که دنیا را بسپریم

روحی ده که از دین برخوریم

یقینی ده که درآز برما بازنشود

قناعتی تا صعوه ی حرص ما بازنشود

دانایی که از راه نیفتیم

بینایی ده تا درچاه نیفتیم

دست گیرکه دست آویز نداریم...                                                                                                                                                                                                                              «مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری»

حرکت زمین

بیشتر اجرام آسمانی که در آسمان قابل مشاهده هستند در دو گروه سیارات   و ستارگان جای می گیرند. ستارگانی مانند خورشید که خود منبع تولید نور     انرژی هستند و سیاراتی مانند زمین که نور و انرژی خود را از ستارگان می گیرند.

نام سیاره از کلمه سیر گرفته شده که به معنی گردیدن می باشد. پس همه ی سیارات دارای حرکت می باشند. به طور معمول همه ی سیارات منظومه ی شمسی روی مدارهای مشخص به دور خورشید می چرخند. زمین نیز به عنوان یکی از این سیارات دارای دو نوع حرکت می باشد:

حرکت وضعی که شامل گردش زمین به دور خود می باشد و مدت آن 24 ساعت طول می کشد. و حرکت انتقالی که شامل گردش زمین به دور خورشید می باشد که مدت آن 365 روز (معادل یک سال شمسی) می باشد. و براساس همین حرکات می باشد که تقویم های دقیق توسط منجمان ایرانی در گذشته های بسیار دور تهیه شده است.

در آیات متعددی از قرآن به متحرک بودن زمین اشاره شده است که چند مورد را برای شما مثال می زنیم:

نبا آیه 6 :الم نجعل الارض مهادا :آیا ما زمین را گهواره (مهد آسایش )قرار ندادیم

ذاریات 48: والارض فرشنها فنعم الماهدون: وزمین را بگستردیم وچه نیکو مهدی بگستردیم

زخرف 10: الذی جعل لکم الارض مهدا..:کسی که زمین را مهد شما قرار داد...

کلمه ی مهد که در آیات بالا آمده به معنی گهواره می باشد، اگر از بزرگترهای خود بپرسید حتما توضیح کاملی درباره ی گهواره برای شما خواهند داد. گهواره وسیله ای بود که در قدیم بچه ها را درون آن قرار می دادند ومهم ترین خاصیت گهواره متحرک بودن آن بود. مادر می توانست با حرکات چرخشی گهواره را حرکت دهد و کودک خود را آرام کند و این حرکت دقیقا همان چیزی است که ما از آن به عنوان حرکت وضعی زمین یاد کردیم.

چشمه های نور

همان گونه که در کتاب علوم سال دوم خوانده اید اجسامی مانند لامپ روشن که از خود نور تابش می کنند منیر یا چشمه ی نور گفته می شوند و اجسامی مانند میز و صندلی که نوری تابش نمی کنند اجسام غیر منیر گفته می شوند. البته این تقسیم بندی را در علوم سال پنجم به گونه ای دیگر خوانده اید. اجسامی که خود به خود نور تولید می کنند چشمه های نور طبیعی و اجسامی که نور خود را از سایر منابه می گیرند چشمه های نور غیرطبیعی یا مصنوعی گفته می شوند. خورشید و سایر ستارگان که خود دارای نور هستند چشمه های نور طبیعی خوانده می شوند و ماه که خود دارای نور نیست و نور خود را از خورشید می گیرد چشمه ی نور غیرطبیعی می باشد اگر با دقت به آیات زیر توجه کنید می بینید که این موضوع به خوبی در قرآن توضیح داده شده است:

نوح 16: و جعل القمر فیهن نورا و جعل الشمس سراجا: و در ماه نوری قرار دارد و خورشید را چراغی قرار دادیم.

ملک 14 : ولقد زینا السماء الدنیا بمصبیح : و ما آسمان دنیا را با چراغهای روشن (ستارگان) زینت دادیم.

فصلت 12 : و زینا السماء الدنیا بمصبیح  : و آسمان دنیا را با چراغهای روشن زینت دادیم.

فرقان 61 : تبارک الذی جعل فی السماء بروجا وجعل فیها سراجا و قمرا منیرا: پاک و منزه است خدایی که در آسمانها برجهایی قرار داد و در آن چراغ روشن خورشید و و ماه نورانی را قرار داد.

همان طور که ملاحظه کردید برای خورشید کلمه ی سراج و برای ستارگان کلمه ی مصباح آورده شده که به معنی چراغ می باشد ، پس در واقع خورشید و ستارگان همان چراغهای روشن آسمان یا اجسام منیر هستند . اما برای ماه این کلمات آورده نشده است و فقط گفته شده ماه دارای نور است پس ماه به خودی خود نوری ندارد و چشمه ی نوری محسوب نمی شود و نور خود را از خورشید می گیرد پس در قرآن فقط دارای نور معرفی شده است. البته در قرآن به کرات به کلمات ماه و خورشید و ستارگان اشاره شده است و مدارهای حرکت آنان نیز به خوبی توضیح داده شده است که در قسمتهای بعدی به آنها اشاره خواهیم کرد.

«سركار خانم خان محمدي»